วิธีติดตั้ง ใช้งาน และดูแลสายพานลำเลียงจิ๋วตั้งโต๊ะ ตั้งแต่แกะกล่อง ปรับความเร็ว ต่อกับเซ็นเซอร์ จนถึงการดูแลสายพาน PVC

ได้สายพานลำเลียงจิ๋วตั้งโต๊ะมาแล้ว หลายคนเสียบไฟแล้ววิ่งเลยโดยไม่ได้เช็กอะไร พอใช้ไปสักพักสายพานเริ่มเบี้ยว ชิ้นงานตกข้าง หรือมอเตอร์ไม่ออกตัวที่ความเร็วต่ำ บทความนี้เขียนเป็นขั้นตอนตั้งแต่แกะกล่อง ตั้งเครื่อง ต่อไฟ ปรับความเร็ว ต่อกับเซ็นเซอร์ ไปจนถึงการดูแลสายพาน PVC ให้ใช้ได้นาน อ้างอิงจากรุ่นโครงอะลูมิเนียม มอเตอร์เกียร์ DC 12V ที่มีขายอยู่ 5 ขนาด

ขั้นที่ 1 แกะกล่องและตรวจของ

ในกล่องควรมี ตัวสายพานที่ประกอบมอเตอร์มาแล้ว และอะแดปเตอร์ปรับความเร็วพร้อมสาย ให้ตรวจสามจุดก่อนเสียบไฟ

• สายพาน ไม่มีรอยพับหรือรอยกดจากการขนส่ง หมุนลูกกลิ้งด้วยมือแล้วสายพานเดินตามได้ลื่น
• มอเตอร์และสายพานฟันร่อง ยึดกับโครงแน่น สายพานฟันร่องอยู่ในร่องพูลเลย์ทั้งสองข้าง ไม่หลุดขอบ
• แจ็ค DC ที่ปลายสายจากมอเตอร์ไม่หัก และเสียบกับหัวอะแดปเตอร์ได้แน่น

ขั้นที่ 2 วางบนโต๊ะให้ได้ระดับ

วางสายพานบนพื้นเรียบ ให้ขาตั้งทั้งสองด้านแตะพื้นเต็มหน้า ถ้าโต๊ะไม่เรียบสายพานจะบิดเล็กน้อยแล้วค่อย ๆ เดินเบี้ยวไปข้างหนึ่ง สำหรับงานที่ต้องวางนาน ๆ เช่น ฉากถ่ายวิดีโอหรือโมเดลออกบูธ ให้ใช้เทปกาวสองหน้าแบบลอกได้ยึดขาตั้งกับโต๊ะ หรือใช้น็อตหัวสี่เหลี่ยมในร่องโปรไฟล์อะลูมิเนียมยึดกับแผ่นฐานไม้

เว้นพื้นที่ปลายสายพานด้านออกไว้อย่างน้อย 10 เซนติเมตรสำหรับกล่องรับชิ้นงาน จะได้ไม่ต้องคอยรับของด้วยมือ

ขั้นที่ 3 ต่อไฟและปรับความเร็ว

อะแดปเตอร์ของรุ่นนี้รับไฟบ้าน AC 100-240V และจ่ายไฟออก DC 3-12V 2A โดยปรับแรงดันด้วยลูกบิด ลำดับที่ปลอดภัยคือ

1. หมุนลูกบิดไปตำแหน่งต่ำสุดก่อน
2. เสียบแจ็ค DC เข้ากับสายจากมอเตอร์ให้แน่น
3. เสียบปลั๊กเข้าเต้ารับ
4. ค่อย ๆ หมุนลูกบิดเพิ่มจนสายพานเริ่มเดิน แล้วปรับให้ได้ความเร็วที่ต้องการ

ถ้าหมุนลูกบิดต่ำมากแล้วมอเตอร์ครางแต่ไม่หมุน เป็นเรื่องปกติของมอเตอร์ DC ที่แรงดันต่ำเกินแรงบิดออกตัว ให้เพิ่มแรงดันขึ้นจนออกตัวได้ก่อน แล้วค่อยลดลงมาที่ความเร็วที่ต้องการ

ขั้นที่ 4 ทดสอบเดินเครื่องครั้งแรก

ปล่อยสายพานเดินเปล่า 2 ถึง 3 นาทีแล้วสังเกตว่าสายพานเดินตรงหรือเลื่อนไปข้างใดข้างหนึ่ง จากนั้นวางชิ้นงานจริงลงไป เริ่มจากความเร็วต่ำ แล้วเร่งขึ้นทีละนิดจนถึงความเร็วที่จะใช้จริง ดูว่าชิ้นงานไม่กระเด้งตรงรอยต่อลูกกลิ้งและไม่ล้มเมื่อออกตัว

จดตำแหน่งลูกบิดที่ให้ความเร็วพอดีไว้ด้วยเทปกาวหรือปากกา เพราะอะแดปเตอร์ไม่มีตัวเลขบอกความเร็ว ครั้งหน้าจะได้ตั้งซ้ำได้ทันที

ขั้นที่ 5 ต่อกับ Arduino หรือเซ็นเซอร์

ถ้าใช้ในงานเรียนหรือโปรเจกต์ควบคุมอัตโนมัติ ให้ถอดอะแดปเตอร์ออก แล้วจ่ายไฟมอเตอร์ 12V ผ่านโมดูลไดรเวอร์มอเตอร์ เช่น บอร์ดสะพาน H ที่รับสัญญาณ PWM จากไมโครคอนโทรลเลอร์ วิธีนี้สั่งเดิน หยุด และเปลี่ยนความเร็วจากโค้ดได้ และถ้าไดรเวอร์รองรับก็กลับทิศได้ด้วย

• เซ็นเซอร์ตรวจจับวัตถุแบบอินฟราเรดหรือโฟโต้อิเล็กทริก ติดข้างสายพานด้วยขายึดในร่องโปรไฟล์
• ตั้งเซ็นเซอร์ให้สูงจากผิวสายพานเล็กน้อย เพื่อไม่ให้ผิวสายพานสีเขียวไปกระตุ้นเซ็นเซอร์เอง
• ใช้แหล่งจ่ายไฟแยกสำหรับมอเตอร์ อย่าดึงไฟจากขา 5V ของบอร์ด เพราะมอเตอร์กินกระแสมากกว่าที่บอร์ดจ่ายได้

ขั้นที่ 6 ดูแลสายพานและชุดขับ

• ทำความสะอาด เช็ดผิว PVC ด้วยผ้าหมาดน้ำสะอาด หลีกเลี่ยงทินเนอร์หรือแอลกอฮอล์เข้มข้นที่ทำให้ผิวสายพานแข็งและแตก
• ความตึง ถ้าสายพานเริ่มลื่นที่ลูกกลิ้งขับ ให้ตรวจสกรูปรับความตึงที่ลูกกลิ้งปลายสายพาน ปรับทีละน้อยเท่า ๆ กันทั้งสองข้าง
• สายพานฟันร่อง ตรวจทุกเดือนว่ายังอยู่ในร่องพูลเลย์และไม่มีฝุ่นสะสม ปัดฝุ่นด้วยแปรงแห้ง
• การเก็บ ถอดอะแดปเตอร์ออกทุกครั้งหลังใช้ เก็บในที่แห้ง ไม่วางของทับสายพาน

ปัญหาที่พบบ่อยและวิธีแก้

สรุป

สายพานลำเลียงจิ๋วตั้งโต๊ะใช้ง่าย แต่ถ้าตั้งเครื่องให้ได้ระดับ ต่อไฟตามลำดับ และดูแลผิวสายพานถูกวิธี จะใช้ได้นานและเดินตรงตลอด รุ่นที่ใช้อ้างอิงในบทความนี้เป็นโครงอะลูมิเนียม สายพาน PVC มอเตอร์เกียร์ DC 12V พร้อมอะแดปเตอร์ปรับความเร็ว มีให้เลือก 5 ขนาด ดูรายละเอียดได้ที่ สายพานลำเลียงจิ๋ว ตั้งโต๊ะ 5 ขนาด หรือสอบถามทาง LINE @PYCM