วิธีใช้ครกโมรา บดแห้ง บดเปียก ทำความสะอาด เก็บรักษา และตารางแก้ปัญหา 8 อาการ

ครกโมราใช้งานได้หลายปีถ้าใช้และดูแลถูกวิธี ปัญหาที่เจอบ่อยอย่างผงไม่ละเอียด ผงเกาะผนัง คราบสีติดหลุม หรือขอบบิ่น ส่วนใหญ่มาจากวิธีใช้ ไม่ใช่ตัวครก บทความนี้สรุปส่วนประกอบ วิธีบดแห้งและบดเปียก การทำความสะอาด การเก็บ และตารางแก้ปัญหา 8 อาการ

ครกโมราธรรมชาติ พร้อมสากบด ทนกรด-ด่าง ทนสึกหรอ

ส่วนประกอบของชุดครกโมรา

ตัวครก เจียรจากหินโมราธรรมชาติก้อนเดียว ขอบนอกทรงแปดเหลี่ยมช่วยให้วางมั่นคงและจับถนัด หลุมบดโค้งมนขัดเงา
สาก แท่งกลมปลายมน หินโมราเนื้อเดียวกับครก ขนาดสากจับคู่กับวงในของครกแต่ละรุ่น
สีและลายหินแต่ละชุดไม่เหมือนกัน ช่วงอุณหภูมิใช้งานตามข้อมูลโรงงานคือ ±100 °C

ก่อนใช้ครั้งแรกและทุกครั้ง

ล้างครกและสากด้วยน้ำสะอาด งานวิเคราะห์ให้ล้างซ้ำด้วยน้ำกลั่นหรือเอทานอล
เช็ดหรือผึ่งให้แห้งสนิท ผงจะไม่เกาะผนัง
วางครกบนโต๊ะมั่นคง รองด้วยผ้าหรือแผ่นยางกันลื่น

วิธีบดแบบแห้ง

ใส่ตัวอย่างครั้งละน้อย ๆ ไม่เกินประมาณหนึ่งในสามของหลุมบด
ถ้าเป็นก้อนใหญ่ ให้กดทับเบา ๆ ให้แตกเป็นชิ้นเล็กก่อน ห้ามตำแรง
จับสากเอียงเล็กน้อย กดลงแล้วบดวนเป็นวงกลมจากกลางหลุมออกไปขอบ แล้ววนกลับเข้ากลาง
ใช้ช้อนตักสารหรือแปรงกวาดผงที่ติดขอบกลับเข้ากลาง บดซ้ำจนได้ความละเอียดที่ต้องการ

วิธีบดแบบเปียก

ถ้าต้องการผงละเอียดมาก หรือสารเป็นผงเบาที่ฟุ้งง่าย ให้หยดเอทานอลหรือน้ำกลั่นเล็กน้อยพอให้ผงเปียกเป็นเนื้อข้น แล้วบดวนเหมือนบดแห้ง ของเหลวช่วยให้ผงไม่ฟุ้งและบดได้ละเอียดขึ้น เมื่อเสร็จแล้วปล่อยให้ระเหยแห้งก่อนเก็บผง (เลือกของเหลวที่ไม่ทำปฏิกิริยากับตัวอย่าง)

ทำความสะอาดและเก็บรักษา

ล้างทันทีหลังใช้ อย่าทิ้งผงค้างไว้ในหลุมข้ามวัน
คราบติดแน่นให้บดทรายควอตซ์สะอาดเล็กน้อยในครกแล้วล้างออก หรือแช่กรดเกลือเจือจางแล้วล้างด้วยน้ำกลั่นให้หมด
ผึ่งให้แห้งตามธรรมชาติ ห้ามอบร้อน ห้ามล้างด้วยน้ำร้อนจัดสลับน้ำเย็น
เก็บในกล่องหรือห่อผ้านุ่ม แยกจากเครื่องมือโลหะ และใช้ครกกับสากชุดเดียวกันเสมอ

ข้อควรระวัง

หินธรรมชาติ ห้ามทำตกหรือกระแทก ห้ามใช้สากตำแรง
หินโมราเป็นซิลิกา ไม่ควรใช้กับกรดไฮโดรฟลูออริก (HF) หรือด่างเข้มข้นร้อน
ไม่ควรบดวัสดุที่แข็งกว่าหินโมรา เช่น คอรันดัม ซิลิคอนคาร์ไบด์ เพชร เพราะผิวครกจะเป็นรอย
บดสารอันตรายหรือผงละเอียด ให้สวมถุงมือ แว่นตา และหน้ากากกันฝุ่น ทำในที่อากาศถ่ายเท

ตารางแก้ปัญหา 8 อาการ

อาการ	สาเหตุที่พบบ่อย	วิธีแก้
ผงไม่ละเอียด ยังเป็นเม็ด	ใส่ตัวอย่างมากเกินไป หรือบดไม่ทั่วหลุม	ลดปริมาณเหลือไม่เกินหนึ่งในสามของหลุม กวาดผงจากขอบกลับเข้ากลาง แล้วบดวนต่อ
ผงเกาะผนังครก	ตัวอย่างหรือครกยังชื้น	เช็ดครกให้แห้ง ทำตัวอย่างให้แห้งก่อน หรือเปลี่ยนไปบดแบบเปียก
ผงฟุ้งกระจาย	บดแรงเกินไป หรือผงเบามาก	บดเบาลง ใช้บดแบบเปียก และทำในที่อากาศถ่ายเท สวมหน้ากาก
มีคราบสีติดหลุมบด	สารมีสีหรือทิ้งผงไว้นาน	บดทรายควอตซ์สะอาดเล็กน้อย หรือแช่กรดเกลือเจือจาง แล้วล้างน้ำกลั่น
ผลวิเคราะห์มีสารจากตัวอย่างก่อนหน้า	ล้างไม่หมด หรือใช้ครกชุดเดียวกับหลายงาน	ล้างซ้ำด้วยน้ำกลั่นหรือเอทานอล แยกครกตามประเภทงาน
ขอบครกหรือปลายสากบิ่น	ตำแรง ทำตก หรือวางสากในครกระหว่างขนย้าย	ใช้วิธีกดแล้วบดวน รองผ้า แยกครกกับสากเวลาเก็บ ถ้าสากเสียเปลี่ยนเป็นสากแยก
ครกร้าวหลังล้างหรือใช้งานกับของร้อน	เปลี่ยนอุณหภูมิกะทันหัน	ใช้น้ำอุณหภูมิห้อง ห้ามอบร้อน ใช้ในช่วง ±100 °C ตามข้อมูลโรงงาน
ผิวหลุมบดเป็นรอยขีด	บดวัสดุที่แข็งกว่าหินโมรา	งดบดวัสดุแข็งมากในครกโมรา ใช้ครกชนิดอื่นแทน