สแตนเลส 201 กับ 304 ต่างกันอย่างไร เลือกแบบไหนสำหรับตู้และชั้นวางในครัวและโรงอาหาร

คำถามที่เจอบ่อยที่สุดเวลาลูกค้าจะซื้อตู้ ชั้นวาง หรือโต๊ะสแตนเลสสำหรับครัวและโรงอาหารคือ “201 กับ 304 ต่างกันยังไง แล้วเอาแบบไหนดี” ราคาต่างกันพอสมควร หน้าตาเหมือนกันทุกประการ และคนขายบางเจ้าก็ไม่บอกว่าเป็นเกรดไหน บทความนี้อธิบายให้เข้าใจง่าย ๆ พร้อมวิธีเลือกให้เหมาะกับสถานที่ใช้งาน โดยยกตัวอย่างจากตู้เก็บแก้วน้ำ/จานชามสแตนเลสที่มีให้เลือกทั้งสองเกรด

สแตนเลสคืออะไร ทำไมถึงไม่เป็นสนิม

สแตนเลสคือเหล็กที่ผสมโครเมียมอย่างน้อยราว 10.5% โครเมียมทำปฏิกิริยากับออกซิเจนเกิดเป็นฟิล์มบาง ๆ เคลือบผิวไว้ ฟิล์มนี้คือสิ่งที่กันไม่ให้เหล็กด้านในเป็นสนิม และถ้าผิวถูกขูด ฟิล์มจะสร้างตัวใหม่เองได้ตราบใดที่มีออกซิเจน ความต่างระหว่างเกรดต่าง ๆ อยู่ที่ธาตุที่ผสมเพิ่มเข้าไป โดยเฉพาะ นิกเกิล ซึ่งทำให้ทนการกัดกร่อนดีขึ้นและราคาสูงขึ้น

สแตนเลส 201

เกรด 201 ลดนิกเกิลลงแล้วใช้แมงกานีสและไนโตรเจนแทนบางส่วน ทำให้ราคาถูกกว่า 304 ชัดเจน ในขณะที่ยังแข็งแรง ขึ้นรูปสวย และไม่เป็นสนิมในสภาพแวดล้อมแห้งหรือชื้นปานกลาง จุดที่ต้องรู้คือ 201 ทนการกัดกร่อนจากคลอไรด์ (เกลือ น้ำทะเล น้ำยาที่มีคลอรีน) ได้น้อยกว่า ถ้าโดนน้ำเกลือหรือน้ำยาฆ่าเชื้อแรง ๆ เป็นประจำโดยไม่เช็ดออก จะเริ่มมีจุดสนิมเล็ก ๆ ที่ผิวได้เร็วกว่า

เหมาะกับ: ออฟฟิศ ห้องพักพนักงาน โรงเรียน หอพัก ร้านค้า โรงอาหารในร่มที่ไม่ได้ล้างพื้นด้วยน้ำเกลือหรือคลอรีนทุกวัน และงานที่ต้องคุมงบแต่อยากได้ความทนทานระดับสแตนเลส

สแตนเลส 304

เกรด 304 คือสแตนเลสที่นิยมที่สุดในโลก ส่วนผสมหลักคือโครเมียม 18% นิกเกิล 8% (จึงเรียกกันว่า 18/8) นิกเกิลที่สูงกว่าทำให้ฟิล์มป้องกันแข็งแรงและซ่อมตัวเองได้ดีกว่ามาก ทนความชื้น ทนกรดอ่อน ทนน้ำยาฆ่าเชื้อและน้ำเกลือได้ดี จัดเป็น “เกรดอาหาร” ที่ใช้ทำซิงค์ โต๊ะเตรียมอาหาร หม้อ ถัง และอุปกรณ์ในครัวอุตสาหกรรม โรงพยาบาล และโรงงานอาหาร

เหมาะกับ: โรงอาหารที่ล้างพื้นด้วยน้ำและน้ำยาทุกวัน ครัวกลาง โรงพยาบาล คลินิก โรงงานอาหารและเครื่องดื่ม พื้นที่ใกล้ทะเล และทุกที่ที่ต้องผ่านการตรวจสุขลักษณะ

ดูจากตาแยกไม่ออก แล้วจะรู้ได้ยังไง

• ตู้ใหม่ทั้งสองเกรดผิวแฮร์ไลน์เหมือนกันเป๊ะ แยกด้วยตาเปล่าไม่ได้ ต้องดูจากสเปกที่ผู้ขายระบุ
• แม่เหล็กช่วยได้บางส่วน — 304 แท้แทบไม่ดูดแม่เหล็ก (อาจดูดอ่อน ๆ ตรงรอยพับ) ส่วน 201 มักดูดอ่อน ๆ ทั่วทั้งชิ้น แต่วิธีนี้ไม่แม่นยำ 100%
• วิธีที่ชัวร์คือซื้อจากผู้ขายที่ระบุเกรดในสเปกและในรหัสสินค้าชัดเจน เช่น ตู้ตระกูลนี้ที่รหัสลงท้าย -201 หรือ -304 บอกเกรดตรง ๆ

ตัวอย่างการเลือกจริง: ตู้เก็บแก้วน้ำ/จานชาม

ตู้เก็บแก้วน้ำสแตนเลสตระกูลนี้ผลิตด้วยโครงเดียวกันทั้งสองเกรด สูง 180 ซม. ลึก 25 ซม. เลือกได้ 5-9 ชั้น กว้าง 0.9 / 1.2 / 1.5 ม. และมีรุ่นชั้นล่างมีประตูล็อก จึงเป็นตัวอย่างที่ดีของการตัดสินใจเรื่องเกรด

• ออฟฟิศ 30 คน มุมกาแฟในห้องแอร์ → 7 ชั้น กว้าง 0.9 ม. สแตนเลส 201 พอ ใช้ได้ยาวหลายปี ประหยัดงบ
• โรงอาหารโรงงาน 200 คน ล้างพื้นด้วยน้ำทุกเย็น → 6 ชั้น กว้าง 1.5 ม. หลายตู้ สแตนเลส 304 เพราะโดนความชื้นและน้ำยาทุกวัน
• โรงพยาบาล ครัวกลาง โรงงานอาหาร → 304 ทุกกรณี เพื่อผ่านตรวจสุขลักษณะและทนน้ำยาฆ่าเชื้อ
• โรงเรียน หอพัก ในร่ม → 8-9 ชั้น กว้าง 1.2 ม. เลือก 201 หรือ 304 ตามงบ ถ้าโดนน้ำบ่อยขยับไป 304

ดูแลรักษาให้ทั้งสองเกรดอยู่ได้นาน

• เช็ดคราบน้ำและน้ำยาออกหลังทำความสะอาด อย่าปล่อยให้แห้งคาผิว โดยเฉพาะน้ำยาที่มีคลอรีน
• ใช้ผ้าหรือฟองน้ำ ไม่ใช้ฝอยขัดเหล็ก เพราะเศษเหล็กที่ติดผิวจะกลายเป็นจุดสนิม
• เช็ดตามแนวลายแฮร์ไลน์ ผิวจะสวยเรียบเหมือนใหม่
• ถ้าเจอจุดสนิมเล็ก ๆ ที่ผิว (มักเกิดกับ 201 ในที่ชื้น) ใช้ครีมขัดสแตนเลสหรือน้ำส้มสายชูเช็ดออกได้ ไม่ใช่สนิมกินเนื้อ

สรุป

ถ้าใช้ในร่ม ไม่โดนน้ำหรือน้ำยาแรง ๆ ทุกวัน สแตนเลส 201 คุ้มค่าและทนทานพอ ถ้าเป็นพื้นที่ชื้น ล้างด้วยน้ำยาบ่อย ใกล้ทะเล หรือต้องผ่านตรวจสุขลักษณะ เลือก 304 ตั้งแต่แรกจะประหยัดกว่าในระยะยาว ตู้เก็บแก้วน้ำ ตู้จานชาม สแตนเลสตระกูลนี้มีครบทั้งสองเกรด 36 ตัวเลือก ดูรูปและรหัสแต่ละรุ่นได้ที่ 42okok.com หรือ blog.42okok.com · สอบถาม LINE @PYCM