เช็กลิสต์จัดซ้อมดับเพลิงประจำปีในโรงงาน อุปกรณ์ที่ต้องเตรียมและข้อควรระวัง ⋆ ร้านดีเบล www.dbale.com

ทุกปีโรงงานและสถานประกอบกิจการต้องจัดฝึกซ้อมดับเพลิงและฝึกซ้อมอพยพหนีไฟ อย่างน้อยปีละหนึ่งครั้ง แต่หลายที่พอถึงเวลาจริงกลับติดปัญหาเดิม ๆ คือไม่รู้ว่าต้องเตรียมอุปกรณ์อะไร จะจุดไฟจำลองที่ไหนให้ปลอดภัย และซ้อมเสร็จแล้วจะเก็บกวาดอย่างไรไม่ให้พื้นลานเสียหาย บทความนี้เป็นเช็กลิสต์ของจริงจากหน้างาน

1. ถังจำลองเพลิง — หัวใจของการซ้อม

อุปกรณ์ชิ้นแรกที่ต้องมีคือถังเหล็กสำหรับใส่เชื้อเพลิงและจุดไฟ ทำหน้าที่เป็นแหล่งเพลิงที่ควบคุมขนาดได้ ข้อดีที่ชัดที่สุดเมื่อเทียบกับการก่อกองไฟบนพื้นเปล่าคือ

เพลิงไม่ลุกลาม ผนังถังกันไม่ให้เชื้อเพลิงไหลออกไปตามพื้น
เถ้าถ่านและคราบน้ำมันอยู่ในถังทั้งหมด พื้นคอนกรีตไม่ดำ ไม่ต้องขัดล้างทีหลัง
ขนาดเพลิงสม่ำเสมอทุกรอบ ผู้เข้าอบรมทุกคนได้ฝึกกับเพลิงขนาดใกล้เคียงกัน ประเมินผลได้ยุติธรรม
ใช้ซ้ำได้หลายปี ลงทุนครั้งเดียว

ขนาดที่นิยมที่สุดคือเส้นผ่านศูนย์กลาง 58 ซม. สูง 30 ซม. ความจุประมาณ 70 ลิตร เพราะปากถังกว้างพอให้เห็นเปลวไฟชัดจากระยะที่ผู้เข้าอบรมยืน แต่ยังไม่ใหญ่เกินกว่าที่ถังดับเพลิงมือถือหนึ่งใบจะดับได้

2. เลือกความสูงถังตามพื้นที่ซ้อม

ความสูงของถังส่งผลกับลักษณะเปลวไฟมากกว่าที่คิด ถังเตี้ยเปลวไฟจะแผ่กว้างและไหวตามลมง่าย ถังสูงจะบังลมและทำให้เปลวไฟตั้งตรงขึ้น

สูง 30 ซม. ความจุ 70 ลิตร — ซ้อมในลานปิดหรือลานที่ลมไม่แรง เห็นเปลวไฟชัด
สูง 48 ซม. ความจุ 115 ลิตร — ลานกลางแจ้งที่มีลมพัด
สูง 64 ซม. ความจุ 160 ลิตร — พื้นที่โล่งลมแรง หรือซ้อมหลายรอบติดกันโดยไม่ต้องเติมเชื้อเพลิงบ่อย

3. ความหนาเหล็กสำคัญกว่าที่คิด

ถังที่ต้องรับความร้อนจากเปลวไฟแล้วเย็นตัวสลับไปมาหลายรอบ จะเริ่มพังที่รอยเชื่อมตะเข็บและหูหิ้วก่อน ถังบางจะบิดเบี้ยวที่ปากถังหลังใช้ไปสองสามครั้ง แนะนำเหล็กหนา 0.8 มิลลิเมตร ขึ้นไป และดูจุดเหล่านี้เพิ่ม

ขอบปากและก้นถังม้วนเสริมความแข็งแรง — ช่วยให้ปากถังคงรูป และขอบเรียบไม่บาดมือคนยก
หูหิ้วเชื่อมหลายจุด — ถังที่ใส่ทรายเต็มหนักมาก หูที่เชื่อมจุดเดียวจะฉีกออกจากผนัง
รอยเชื่อมตะเข็บตรงตลอดแนว — ถ้ามีรูรั่วเล็ก ๆ เชื้อเพลิงเหลวจะซึมออกมาไหลบนพื้น

4. ไม้จุดไฟ — จุดที่คนมองข้ามแต่เสี่ยงที่สุด

ขั้นตอนที่อันตรายที่สุดของการซ้อมไม่ใช่ตอนดับไฟ แต่เป็นตอนจุดไฟ การใช้ไฟแช็กหรือไม้ขีดจ่อเข้าไปใกล้ผิวเชื้อเพลิงทำให้มือและใบหน้าอยู่ในระยะที่ไอเชื้อเพลิงอาจลุกพึ่บย้อนขึ้นมาได้ ไม้จุดไฟด้ามยาว 50 ซม. ปลายพันผ้าฝ้ายชุบเชื้อเพลิง ช่วยให้ยืนห่างจากปากถังได้เกือบครึ่งเมตร ราคาไม่แพงแต่ลดความเสี่ยงได้จริง

5. เช็กลิสต์อุปกรณ์และการเตรียมพื้นที่

ถังเหล็กซ้อมดับเพลิง อย่างน้อย 1 ใบ (แนะนำ 2 ใบถ้าผู้เข้าอบรมเกิน 30 คน เพื่อไม่ต้องรอคิว)
ไม้จุดไฟด้ามยาว
ถังดับเพลิงสำหรับฝึก เตรียมให้พอกับจำนวนรอบ และมีถังสำรองพร้อมใช้แยกไว้สำหรับกรณีฉุกเฉินจริง
ผ้าห่มดับเพลิง ถ้าจะสอนวิธีดับเพลิงชนิดน้ำมันในกระทะ
ถุงมือกันความร้อนและอุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคลสำหรับผู้ควบคุม
ถังทรายหรือถังน้ำสำรองไว้ข้างพื้นที่ซ้อม
ตั้งถังบนพื้นคอนกรีตหรือพื้นดินเท่านั้น ห้ามตั้งบนพื้นยางมะตอย พื้นไม้ หรือหญ้าแห้ง
กันพื้นที่รอบถังอย่างน้อย 5 เมตร ห่างจากอาคาร ต้นไม้ สายไฟ และถังแก๊ส
เช็กทิศลมก่อนเริ่ม ให้ผู้เข้าอบรมยืนเหนือลม

6. ข้อควรระวังที่ต้องย้ำกับทีมทุกครั้ง

ห้ามใช้น้ำมันเบนซินหรือทินเนอร์ เป็นเชื้อเพลิงจำลอง ไอระเหยติดไฟย้อนกลับได้เร็วมาก ใช้เชื้อเพลิงที่ระเหยช้ากว่าตามที่ผู้ควบคุมกำหนด
ตัวถังร้อนจัดทั้งขณะและหลังดับไฟ ต้องรอเย็นสนิทก่อนเคลื่อนย้าย และสวมถุงมือกันความร้อนทุกครั้ง อุบัติเหตุที่พบบ่อยที่สุดในการซ้อมคือคนไปจับขอบถังหลังซ้อมเสร็จ
ต้องมีผู้ควบคุมที่ผ่านการอบรมอยู่ประจำตลอดเวลา ไม่ปล่อยให้ผู้เข้าอบรมจุดไฟกันเอง
เก็บถังในที่แห้ง หลังใช้งาน เพราะเป็นเหล็ก ถ้าตากฝนไว้จะขึ้นสนิมที่รอยเชื่อมก่อน

สรุป

การจัดซ้อมดับเพลิงประจำปีให้ได้ผลจริงไม่ได้ต้องใช้อุปกรณ์แพง แค่มีถังเหล็กที่ทนพอ ไม้จุดไฟด้ามยาว และการเตรียมพื้นที่ที่ถูกต้อง ก็ทำให้พนักงานได้ลงมือจับถังดับเพลิงจริงอย่างปลอดภัย ซึ่งมีค่ามากกว่าการนั่งฟังบรรยายอย่างเดียว

ดูรายละเอียดถังเหล็กซ้อมดับเพลิง ถังทรายดับเพลิง และไม้จุดไฟทุกรุ่นได้ที่ 42okok.com