ดูแลมอเตอร์ 3 เฟสให้ใช้ได้นาน ไม่ร้อน ไม่ไหม้ — สาเหตุที่มอเตอร์ไหม้ และเช็กลิสต์ดูแลประจำ (คำแนะนำทั่วไป)

มอเตอร์ไฟฟ้า 3 เฟสเป็นหัวใจของเครื่องจักรในโรงงาน ถ้ามอเตอร์ไหม้ เครื่องจักรหยุด งานสะดุด และต้องเสียเวลาหาตัวใหม่ ข่าวดีคือสาเหตุส่วนใหญ่ที่ทำให้มอเตอร์ร้อนและไหม้ป้องกันได้ ตั้งแต่ตอนเลือกขนาด ติดตั้ง และดูแลระหว่างใช้งาน บทความนี้รวบรวมเป็นคำแนะนำทั่วไปให้ใช้ได้กับมอเตอร์เหนี่ยวนำ 3 เฟสส่วนใหญ่ งานไฟฟ้าทุกขั้นให้ช่างไฟเป็นผู้ทำ

ทำไมมอเตอร์ร้อนและไหม้
มอเตอร์ไหม้ส่วนใหญ่มาจากความร้อนสะสมในขดลวดจนฉนวนเสื่อม แล้วลัดวงจร ความร้อนเกินมักเกิดจากสาเหตุเหล่านี้
สาเหตุ | อาการที่สังเกตได้ | วิธีป้องกัน |
|---|---|---|
ใช้งานเกินกำลังบนแผ่นป้าย | ตัวมอเตอร์ร้อนจัด โอเวอร์โหลดตัดบ่อย | เลือกกำลังให้พอกับงาน ตั้งโอเวอร์โหลดรีเลย์ตามแผ่นป้าย |
ไฟเข้าไม่ครบ 3 เฟส (เฟสขาด) | มอเตอร์ไม่ออกตัว มีเสียงฮัม ร้อนเร็ว | ติดตั้งรีเลย์ป้องกันเฟสขาด ตรวจฟิวส์และหน้าคอนแทคเตอร์ |
ไฟตก หรือแรงดันแต่ละเฟสไม่เท่ากัน | มอเตอร์แรงตก ร้อนกว่าปกติ | ให้ช่างไฟตรวจแรงดันและขนาดสายไฟ |
ระบายความร้อนไม่ได้ | ครีบมีฝุ่นหนา ฝาพัดลมอุดตัน | ทำความสะอาดครีบและฝาพัดลม เว้นที่ด้านท้ายให้อากาศเข้า |
ตลับลูกปืนสึกหรือขาดจาระบี | เสียงดัง สั่น ร้อนที่ฝาหัวท้าย | อัดจาระบีตามคู่มือ เปลี่ยนลูกปืนเมื่อมีเสียง |
ศูนย์เพลาไม่ตรง สายพานตึงเกิน | สั่น ลูกปืนพังเร็ว สายพานสึก | จัดศูนย์เพลา ตั้งความตึงสายพานพอดี |
น้ำหรือความชื้นเข้า | เบรกเกอร์ตัด มีสนิมในกล่องต่อสาย | ไม่ฉีดน้ำใส่มอเตอร์ ปิดฝากล่องต่อสายให้สนิท |
สตาร์ทและหยุดถี่เกินไป | ร้อนทั้งที่ไม่ได้ใช้งานหนัก | ลดการสตาร์ทถี่ มอเตอร์ใหญ่ใช้ชุดสตาร์ทลดกระแส |

ป้องกันตั้งแต่ตอนติดตั้ง
- เลือกมอเตอร์ให้ตรงงาน: กำลัง kW ไม่เล็กกว่างานจริง จำนวนโพลตรงกับรอบที่เครื่องจักรต้องการ
- ยึดขาหรือหน้าแปลนกับฐานที่แข็งแรง ได้ระดับ ขันน็อตครบทุกตัว และจัดศูนย์เพลาให้ตรงกับเครื่องที่ขับ
- ให้ช่างไฟต่อสายแบบสตาร์ (Y) หรือเดลต้า (Δ) ตามแผ่นป้าย ขันขั้วต่อสายให้แน่น และต่อสายดินที่ขั้วสายดินในกล่องต่อสาย
- ติดตั้งเบรกเกอร์ คอนแทคเตอร์ โอเวอร์โหลดรีเลย์ ที่ตั้งค่าตามกระแสบนแผ่นป้าย และรีเลย์ป้องกันเฟสขาด
- มอเตอร์ขนาดใหญ่ ให้ช่างไฟออกแบบชุดสตาร์ทลดกระแส เช่น สตาร์-เดลต้า ซอฟต์สตาร์ท หรืออินเวอร์เตอร์
- ส่วนหมุน (เพลา คัปปลิ้ง พูลเลย์ สายพาน) ต้องมีฝาครอบ
- เช็กทิศหมุนก่อนต่อโหลด: เดินตัวเปล่าสั้น ๆ ถ้าหมุนกลับทิศ ให้ช่างไฟตัดไฟแล้วสลับสายไฟ 2 เส้นใดก็ได้ใน 3 เส้น



ระหว่างใช้งานทุกวัน
- ฟังเสียง: เสียงหึ่งเรียบสม่ำเสมอเป็นปกติ ถ้ามีเสียงขูด เสียงกระแทก หรือเสียงฮัมดังผิดปกติ ให้หยุดตรวจ
- สังเกตการสั่น: วางมือบนฐาน (ไม่ใช่ส่วนหมุน) ถ้าสั่นมากขึ้นกว่าเคย อาจเป็นน็อตหลวม ศูนย์เพลาเพี้ยน หรือลูกปืนเสีย
- สังเกตความร้อนและกลิ่น: ถ้ามีกลิ่นไหม้หรือร้อนผิดปกติ ให้หยุดเครื่องทันที (ห้ามจับเสื้อมอเตอร์ขณะร้อน)
- ไม่ปล่อยให้มีของวางทับหรือบังฝาพัดลมด้านท้าย
- ไม่ใช้งานเกินกำลังบนแผ่นป้าย และไม่สตาร์ท-หยุดถี่เกินจำเป็น


เช็กลิสต์ดูแลประจำ (คำแนะนำทั่วไป)
รายการ | วิธีตรวจ / สิ่งที่ทำ | ความถี่โดยทั่วไป |
|---|---|---|
ความสะอาดครีบและฝาพัดลม | ตัดไฟก่อน แล้วปัดหรือเป่าฝุ่นออก | บ่อยขึ้นในที่ฝุ่นมาก |
เสียง การสั่น ความร้อน | ฟัง สังเกต เทียบกับวันปกติ | ทุกวันที่ใช้งาน |
น็อตยึดขา คัปปลิ้ง สายพาน | ขันน็อตให้แน่น ตั้งความตึงสายพานพอดี | เป็นประจำ และหลังซ่อม |
ขั้วต่อสายในกล่องต่อสาย | ตัดไฟและล็อกเบรกเกอร์ก่อน แล้วตรวจไม่ให้หลวมหรือไหม้ | ตามแผนบำรุงรักษา |
ตลับลูกปืน | อัดจาระบีตามที่ระบุบนแผ่นป้ายหรือคู่มือ (รุ่นที่มีจุดอัดจาระบี) | ตามคู่มือ |
ค่าความเป็นฉนวนของขดลวด | ให้ช่างไฟวัดด้วยเครื่องวัดความเป็นฉนวน | ตามแผนบำรุงรักษา หรือก่อนใช้มอเตอร์ที่เก็บไว้นาน |
- ทำความสะอาดครีบระบายความร้อนและฝาพัดลมไม่ให้ฝุ่นอุด
- สังเกตเสียง การสั่น และความร้อนผิดปกติเป็นประจำ
- ตรวจน็อตยึดขา คัปปลิ้ง และความตึงสายพาน
- ตัดไฟก่อนแล้วตรวจขั้วต่อสายในกล่องต่อสายไม่ให้หลวม
- อัดจาระบีตลับลูกปืนตามที่ระบุบนแผ่นป้ายหรือในคู่มือ (รุ่นที่มีจุดอัดจาระบี)
- ติดตั้งรีเลย์ป้องกันเฟสขาด กันมอเตอร์ไหม้เมื่อไฟเข้าไม่ครบ 3 เฟส
อาการที่ต้องรีบหยุดเครื่อง
- มอเตอร์ไม่ออกตัว มีแต่เสียงฮัม — มักเป็นเฟสขาด ห้ามกดสตาร์ทซ้ำ ๆ
- เบรกเกอร์หรือโอเวอร์โหลดตัดซ้ำ — หาสาเหตุก่อน ห้ามตั้งค่าโอเวอร์โหลดให้สูงขึ้นเพื่อให้เครื่องเดิน
- มีกลิ่นไหม้ ควัน หรือประกายไฟ
- เสียงดังผิดปกติ หรือสั่นแรงขึ้นทันที
- หมุนกลับทิศหลังซ่อมหรือย้ายเครื่อง — ให้ช่างไฟสลับสายไฟ 2 เส้นใดก็ได้ใน 3 เส้น
เมื่อเจออาการเหล่านี้ ให้ตัดไฟ ล็อกเบรกเกอร์ แขวนป้ายห้ามเปิดไฟ แล้วให้ช่างไฟตรวจสอบ

เก็บมอเตอร์สำรองอย่างไร
- เก็บในที่แห้ง ไม่โดนฝนหรือไอน้ำ ยกขึ้นจากพื้น
- ปิดปลายเพลาและฝากล่องต่อสาย กันฝุ่นและความชื้น
- หมุนเพลาด้วยมือเป็นครั้งคราว ให้จาระบีในลูกปืนกระจายตัว
- ก่อนนำมาใช้ ให้ช่างไฟตรวจค่าความเป็นฉนวนของขดลวดก่อนจ่ายไฟ
เมื่อถึงเวลาต้องเปลี่ยนตัวใหม่
เปลี่ยนแทนตัวเดิม: ดู kW · จำนวนโพล · เฟรม · แบบติดตั้ง จากแผ่นป้ายมอเตอร์ตัวเดิม · ตัวอย่าง: แผ่นป้ายตัวเดิมเขียน YE3-802-6 0.55 kW 380V → ใช้รหัส 36908 (YE3-802-6-0.55KW)

มอเตอร์ไฟฟ้า 3 เฟส YE3 6 โพล — 28 ขนาด
มอเตอร์ไฟฟ้า 3 เฟส YE3 6 โพล (รหัสสินค้า 36908–36935) — มีให้เลือก 28 ขนาด 0.55–315 kW (0.7–422 แรงม้า · เฟรม 80M2 (802) ถึง 355L) · ไฟ 3 เฟส 380V 50Hz · 6 โพล รอบซิงโครนัส ≈1,000 รอบ/นาที — รอบช้า แรงบิดสูง (รอบใช้งานจริงต่ำกว่าเล็กน้อย ดูแผ่นป้ายมอเตอร์)
- รอบช้า แรงบิดสูง: 6 โพล หมุน ≈1,000 รอบ/นาที (ซิงโครนัส) ช้ากว่ามอเตอร์ 4 โพลและ 2 โพล เหมาะกับงานที่ต้องการแรงบิด เช่น เครื่องบด สายพานลำเลียง เครื่องผสม ปั๊ม
- มีให้เลือก 28 ขนาด 0.55–315 kW: ไล่ตั้งแต่ 0.55 kW (0.7 แรงม้า) ถึง 315 kW (422 แรงม้า) เลือกให้ตรงกำลังของมอเตอร์ตัวเดิม
- ขดลวดทองแดง: ขดลวดทองแดง · แกนเหล็กซิลิคอนรีดเย็น · โรเตอร์ถ่วงสมดุล · ตลับลูกปืน (ตามผู้ผลิต)
- ระบายความร้อนด้วยพัดลม: เสื้อมีครีบระบายความร้อนรอบตัว พัดลมด้านหลังเป่าลมผ่านครีบ (IC411) · ทำงานต่อเนื่อง S1 · ฉนวนคลาส F
- 3 แบบติดตั้ง: แบบติดตั้ง B3 (ขาตั้งแนวนอน) / B5 (หน้าแปลน) / B35 (ขาตั้ง + หน้าแปลน) — ระบุแบบที่ต้องการตอนสั่ง
- เปลี่ยนแทนตัวเดิมได้ง่าย: เลขเฟรมบอกความสูงศูนย์เพลา เลือกเฟรมเดียวกับตัวเดิมช่วยให้ความสูงเพลาและรูยึดขาเข้ากับฐานเดิมโดยทั่วไป (ตรวจขนาดเพลากับฝ่ายขายก่อนสั่ง)





สเปกตามผู้ผลิต
หัวข้อ | รายละเอียด |
|---|---|
ชนิดสินค้า | มอเตอร์ไฟฟ้าเหนี่ยวนำ 3 เฟส ซีรีส์ YE3 แบบ 6 โพล ปิดมิด ระบายความร้อนด้วยพัดลม |
ไฟฟ้า | ไฟ 3 เฟส 380V 50Hz |
จำนวนโพล / รอบ | 6 โพล รอบซิงโครนัส ≈1,000 รอบ/นาที — รอบช้า แรงบิดสูง (รอบใช้งานจริงต่ำกว่าเล็กน้อย ดูแผ่นป้ายมอเตอร์) |
กำลัง | มีให้เลือก 28 ขนาด 0.55–315 kW (0.7–422 แรงม้า) ดูตารางขนาดด้านล่าง |
เฟรม | เฟรม 80M2 (802) ถึง 355L · เลขเฟรม = ความสูงศูนย์เพลา (มม.) · S / M / L = ความยาวเฟรม |
ขดลวด / ภายใน | ขดลวดทองแดง · แกนเหล็กซิลิคอนรีดเย็น · โรเตอร์ถ่วงสมดุล · ตลับลูกปืน (ตามผู้ผลิต) |
ระบายความร้อน | เสื้อมีครีบระบายความร้อนรอบตัว · พัดลมด้านหลัง (IC411) |
การใช้งาน / ฉนวน | ทำงานต่อเนื่อง (S1) · ฉนวนคลาส F · กันฝุ่นกันน้ำกระเซ็น IP54/IP55 (ตามผู้ผลิต — ดูแผ่นป้ายจริง) |
แบบติดตั้ง | แบบติดตั้ง B3 (ขาตั้งแนวนอน) / B5 (หน้าแปลน) / B35 (ขาตั้ง + หน้าแปลน) — ระบุแบบที่ต้องการตอนสั่ง |
โครงสร้างภายนอก | ขาตั้ง 4 ขาที่ฐาน (B3) · กล่องต่อสาย · ห่วงยกด้านบน · ฝาครอบพัดลมด้านหลัง · เพลาออกด้านหน้าข้างเดียว |
สอบถามฝ่ายขาย | กระแส ตัวประกอบกำลัง น้ำหนัก ขนาดเพลาและมิติติดตั้ง สอบถามฝ่ายขาย (ดูตามแผ่นป้ายรุ่นที่ส่ง) |
การสั่งซื้อ | สั่งซื้อขั้นต่ำ 1 ตัว · มีให้เลือก 28 ขนาด 0.55–315 kW · เปลี่ยนแทนตัวเดิม: ดู kW · จำนวนโพล · เฟรม · แบบติดตั้ง จากแผ่นป้ายมอเตอร์ตัวเดิม |
สเปกตามข้อมูลผู้ผลิต · ค่าที่ระบุ "สอบถามฝ่ายขาย" ให้ดูตามแผ่นป้ายรุ่นที่ส่ง
หมายเหตุ: สินค้าคือตัวมอเตอร์ 1 ตัว ตามขนาดและแบบติดตั้งที่สั่ง · ระยะเวลาจัดส่ง สอบถามฝ่ายขาย · ไม่รวม: คัปปลิ้ง พูลเลย์ สายพาน ฐาน ตู้ควบคุม สายไฟ และเครื่องจักรในภาพ · กระแส ตัวประกอบกำลัง น้ำหนัก ขนาดเพลาและมิติติดตั้ง สอบถามฝ่ายขาย (ดูตามแผ่นป้ายรุ่นที่ส่ง)
สั่งซื้อขั้นต่ำ 1 ตัว · มีให้เลือก 28 ขนาด 0.55–315 kW · สั่งหลายขนาดหรือหลายตัว แจ้งรหัสสินค้า + แบบติดตั้ง + จำนวน กับฝ่ายขาย
ช่วงขนาด
ช่วงขนาด | รหัสสินค้า | เหมาะกับงาน |
|---|---|---|
ขนาดเล็ก 0.55–5.5 kW (เฟรม 80M2 (802) ถึง 132M2) | 36908–36915 | งานปั๊มน้ำเล็ก พัดลม สายพานลำเลียง เครื่องผสม เครื่องจักรเกษตรและเครื่องจักรอาหารขนาดเล็ก |
ขนาดกลาง 7.5–55 kW (เฟรม 160M ถึง 280M) | 36916–36924 | งานปั๊ม โบลเวอร์ เครื่องบด เครื่องเลื่อย/งานไม้ คอมเพรสเซอร์ และเครื่องจักรในโรงงานทั่วไป |
ขนาดใหญ่ 75–315 kW (เฟรม 315S ถึง 355L) | 36925–36935 | งานหนักต่อเนื่อง ปั๊มและพัดลมขนาดใหญ่ เครื่องบด สายพานลำเลียงยาว — ต้องใช้ชุดสตาร์ทลดกระแส ให้ช่างไฟออกแบบระบบไฟ |
ต้องการรอบต่ำกว่านี้ (≈750 รอบ/นาที) ดูมอเตอร์ YE3 แบบ 8 โพล ดูมอเตอร์ YE3 8 โพล
ภาพมอเตอร์เป็นตัวอย่างทรงเครื่อง ขนาดจริงต่างกันตามกำลัง · สีอาจต่างจากภาพ · คัปปลิ้ง พูลเลย์ สายพาน ฐาน และเครื่องจักรในภาพไม่รวมในสินค้า
ข้อควรระวัง (คำแนะนำทั่วไป)
ให้ช่างไฟติดตั้ง · ต่อสายดิน · มีฝาครอบส่วนหมุน · เช็กทิศหมุนก่อนต่อโหลด · ตัดไฟก่อนซ่อม · ใช้เบรกเกอร์และโอเวอร์โหลดรีเลย์ที่เหมาะกับขนาดมอเตอร์
- ให้ช่างไฟที่มีความรู้ติดตั้งและต่อสาย ต่อสายดินที่ขั้วสายดินในกล่องต่อสายทุกครั้ง และใช้เบรกเกอร์ คอนแทคเตอร์ และโอเวอร์โหลดรีเลย์ที่ตั้งค่าตามแผ่นป้ายมอเตอร์
- ใช้ไฟ 3 เฟส 380V เท่านั้น · ใช้ไฟบ้าน 220V ไม่ได้ ต้อง 3 เฟส 380V · ต่อสายแบบสตาร์ (Y) หรือเดลต้า (Δ) ตามแผ่นป้ายและรูปในฝากล่องต่อสาย
- ส่วนหมุน (เพลา คัปปลิ้ง พูลเลย์ สายพาน) ต้องมีฝาครอบ · ห้ามสวมเสื้อแขนยาวหลวม เครื่องประดับ หรือปล่อยผมยาวใกล้ส่วนหมุน
- เช็กทิศหมุนก่อนต่อโหลด: เดินตัวเปล่าสั้น ๆ ถ้าหมุนกลับทิศ ให้ช่างไฟตัดไฟแล้วสลับสายไฟ 2 เส้นใดก็ได้ใน 3 เส้น
- ตัดไฟและล็อกเบรกเกอร์ก่อนซ่อม เปิดกล่องต่อสาย ปรับสายพาน หรือทำความสะอาด · แขวนป้ายห้ามเปิดไฟ
- ยกมอเตอร์ด้วยห่วงยกบนตัวมอเตอร์และอุปกรณ์ยกที่รับน้ำหนักได้ · ห้ามยกที่เพลาหรือฝาครอบพัดลม
- ห้ามใช้เกินกำลังบนแผ่นป้าย · ไฟตกหรือเฟสขาดทำให้มอเตอร์ร้อนจัด ควรมีรีเลย์ป้องกันเฟสขาด
- เว้นที่ด้านท้ายให้พัดลมดูดอากาศได้ ไม่ปิดฝาพัดลม · ห้ามฉีดน้ำล้างตัวมอเตอร์และกล่องต่อสาย · ห้ามจับเสื้อมอเตอร์ขณะร้อน

ดูคลิปมอเตอร์ YE3 6 โพล
คลิปแนะนำพากย์ไทย ทั้ง 28 ขนาด
ภาพรอบตัว 360° (ภาพรอบตัว 360° เป็นตัวอย่างทรงเครื่อง ขนาดจริงต่างกันตามกำลัง)
คลิปสั้น: https://youtube.com/shorts/pq7g06ROET4 · https://youtube.com/shorts/VS4HI8_Tr20
ลิงก์ที่เกี่ยวข้อง
- หน้าสินค้า (เลือกขนาดได้ครบ 28 ขนาด): มอเตอร์ไฟฟ้า 3 เฟส YE3 6 โพล
- ดูสินค้าที่เว็บปัญญาเคมีภัณฑ์: มอเตอร์ไฟฟ้า 3 เฟส YE3 6 โพล 28 ขนาด
- คู่มือภาษาไทย (ตารางขนาด วิธีเลือกแทนตัวเดิม การติดตั้ง ต่อสาย ข้อควรระวัง): เปิดคู่มือมอเตอร์ YE3 6 โพล
- คลิปแนะนำ: YouTube · คลิปสั้น · ภาพรอบตัว 360°: YouTube · คลิปสั้น
สั่งซื้อขั้นต่ำ 1 ตัว · มีให้เลือก 28 ขนาด 0.55–315 kW · สั่งหลายขนาดหรือหลายตัว แจ้งรหัสสินค้า + แบบติดตั้ง + จำนวน กับฝ่ายขาย
สอบถาม / สั่งซื้อ LINE @PYCM โทร 02-114-7416 กด 2 (แจ้งรหัสสินค้า แบบติดตั้ง B3 / B5 / B35 และจำนวน หรือส่งรูปแผ่นป้ายมอเตอร์ตัวเดิมให้ฝ่ายขายช่วยเลือก)