วิธีติดตั้ง ใช้งาน และดูแลสายพานลำเลียงจิ๋วตั้งโต๊ะ ตั้งแต่แกะกล่อง ปรับความเร็ว ต่อกับเซ็นเซอร์ จนถึงการดูแลสายพาน PVC

ได้สายพานลำเลียงจิ๋วตั้งโต๊ะมาแล้ว หลายคนเสียบไฟแล้ววิ่งเลยโดยไม่ได้เช็กอะไร พอใช้ไปสักพักสายพานเริ่มเบี้ยว ชิ้นงานตกข้าง หรือมอเตอร์ไม่ออกตัวที่ความเร็วต่ำ บทความนี้เขียนเป็นขั้นตอนตั้งแต่แกะกล่อง ตั้งเครื่อง ต่อไฟ ปรับความเร็ว ต่อกับเซ็นเซอร์ ไปจนถึงการดูแลสายพาน PVC ให้ใช้ได้นาน อ้างอิงจากรุ่นโครงอะลูมิเนียม มอเตอร์เกียร์ DC 12V ที่มีขายอยู่ 5 ขนาด

สายพานลำเลียงจิ๋วตั้งโต๊ะ พร้อมอะแดปเตอร์ปรับความเร็ว ครบชุดพร้อมใช้

ขั้นที่ 1 แกะกล่องและตรวจของ

ในกล่องควรมี ตัวสายพานที่ประกอบมอเตอร์มาแล้ว และอะแดปเตอร์ปรับความเร็วพร้อมสาย ให้ตรวจสามจุดก่อนเสียบไฟ

สายพาน ไม่มีรอยพับหรือรอยกดจากการขนส่ง หมุนลูกกลิ้งด้วยมือแล้วสายพานเดินตามได้ลื่น
มอเตอร์และสายพานฟันร่อง ยึดกับโครงแน่น สายพานฟันร่องอยู่ในร่องพูลเลย์ทั้งสองข้าง ไม่หลุดขอบ
แจ็ค DC ที่ปลายสายจากมอเตอร์ไม่หัก และเสียบกับหัวอะแดปเตอร์ได้แน่น

ขั้นที่ 2 วางบนโต๊ะให้ได้ระดับ

วางสายพานบนพื้นเรียบ ให้ขาตั้งทั้งสองด้านแตะพื้นเต็มหน้า ถ้าโต๊ะไม่เรียบสายพานจะบิดเล็กน้อยแล้วค่อย ๆ เดินเบี้ยวไปข้างหนึ่ง สำหรับงานที่ต้องวางนาน ๆ เช่น ฉากถ่ายวิดีโอหรือโมเดลออกบูธ ให้ใช้เทปกาวสองหน้าแบบลอกได้ยึดขาตั้งกับโต๊ะ หรือใช้น็อตหัวสี่เหลี่ยมในร่องโปรไฟล์อะลูมิเนียมยึดกับแผ่นฐานไม้

เว้นพื้นที่ปลายสายพานด้านออกไว้อย่างน้อย 10 เซนติเมตรสำหรับกล่องรับชิ้นงาน จะได้ไม่ต้องคอยรับของด้วยมือ

ลูกกลิ้งปลายสายพานพร้อมแผ่นยึดโครงและขาตั้ง

ขั้นที่ 3 ต่อไฟและปรับความเร็ว

อะแดปเตอร์ของรุ่นนี้รับไฟบ้าน AC 100-240V และจ่ายไฟออก DC 3-12V 2A โดยปรับแรงดันด้วยลูกบิด ลำดับที่ปลอดภัยคือ

หมุนลูกบิดไปตำแหน่งต่ำสุดก่อน
เสียบแจ็ค DC เข้ากับสายจากมอเตอร์ให้แน่น
เสียบปลั๊กเข้าเต้ารับ
ค่อย ๆ หมุนลูกบิดเพิ่มจนสายพานเริ่มเดิน แล้วปรับให้ได้ความเร็วที่ต้องการ

ถ้าหมุนลูกบิดต่ำมากแล้วมอเตอร์ครางแต่ไม่หมุน เป็นเรื่องปกติของมอเตอร์ DC ที่แรงดันต่ำเกินแรงบิดออกตัว ให้เพิ่มแรงดันขึ้นจนออกตัวได้ก่อน แล้วค่อยลดลงมาที่ความเร็วที่ต้องการ

อะแดปเตอร์ปรับความเร็ว ลูกบิดหมุนปรับแรงดัน DC

ป้ายสเปกอะแดปเตอร์ ไฟเข้า AC 100-240V ไฟออก DC 3-12V 2A

ขั้นที่ 4 ทดสอบเดินเครื่องครั้งแรก

ปล่อยสายพานเดินเปล่า 2 ถึง 3 นาทีแล้วสังเกตว่าสายพานเดินตรงหรือเลื่อนไปข้างใดข้างหนึ่ง จากนั้นวางชิ้นงานจริงลงไป เริ่มจากความเร็วต่ำ แล้วเร่งขึ้นทีละนิดจนถึงความเร็วที่จะใช้จริง ดูว่าชิ้นงานไม่กระเด้งตรงรอยต่อลูกกลิ้งและไม่ล้มเมื่อออกตัว

จดตำแหน่งลูกบิดที่ให้ความเร็วพอดีไว้ด้วยเทปกาวหรือปากกา เพราะอะแดปเตอร์ไม่มีตัวเลขบอกความเร็ว ครั้งหน้าจะได้ตั้งซ้ำได้ทันที

มุมมองด้านบน เห็นหน้ากว้างสายพานและแจ็ค DC

ขั้นที่ 5 ต่อกับ Arduino หรือเซ็นเซอร์

ถ้าใช้ในงานเรียนหรือโปรเจกต์ควบคุมอัตโนมัติ ให้ถอดอะแดปเตอร์ออก แล้วจ่ายไฟมอเตอร์ 12V ผ่านโมดูลไดรเวอร์มอเตอร์ เช่น บอร์ดสะพาน H ที่รับสัญญาณ PWM จากไมโครคอนโทรลเลอร์ วิธีนี้สั่งเดิน หยุด และเปลี่ยนความเร็วจากโค้ดได้ และถ้าไดรเวอร์รองรับก็กลับทิศได้ด้วย

เซ็นเซอร์ตรวจจับวัตถุแบบอินฟราเรดหรือโฟโต้อิเล็กทริก ติดข้างสายพานด้วยขายึดในร่องโปรไฟล์
ตั้งเซ็นเซอร์ให้สูงจากผิวสายพานเล็กน้อย เพื่อไม่ให้ผิวสายพานสีเขียวไปกระตุ้นเซ็นเซอร์เอง
ใช้แหล่งจ่ายไฟแยกสำหรับมอเตอร์ อย่าดึงไฟจากขา 5V ของบอร์ด เพราะมอเตอร์กินกระแสมากกว่าที่บอร์ดจ่ายได้

มอเตอร์ DC 12V ติดตั้งใต้โครงด้านท้ายเครื่อง

ขั้นที่ 6 ดูแลสายพานและชุดขับ

ทำความสะอาด เช็ดผิว PVC ด้วยผ้าหมาดน้ำสะอาด หลีกเลี่ยงทินเนอร์หรือแอลกอฮอล์เข้มข้นที่ทำให้ผิวสายพานแข็งและแตก
ความตึง ถ้าสายพานเริ่มลื่นที่ลูกกลิ้งขับ ให้ตรวจสกรูปรับความตึงที่ลูกกลิ้งปลายสายพาน ปรับทีละน้อยเท่า ๆ กันทั้งสองข้าง
สายพานฟันร่อง ตรวจทุกเดือนว่ายังอยู่ในร่องพูลเลย์และไม่มีฝุ่นสะสม ปัดฝุ่นด้วยแปรงแห้ง
การเก็บ ถอดอะแดปเตอร์ออกทุกครั้งหลังใช้ เก็บในที่แห้ง ไม่วางของทับสายพาน

ผิวสายพาน PVC ด้านล่างเป็นผ้าถัก ยืดหยุ่น

ปัญหาที่พบบ่อยและวิธีแก้

อาการ	สาเหตุที่พบบ่อย	วิธีแก้
สายพานเดินเบี้ยวไปข้างเดียว	โต๊ะไม่เรียบ หรือความตึงสองข้างไม่เท่ากัน	วางบนพื้นเรียบ ปรับสกรูความตึงด้านที่หย่อนเข้าเล็กน้อย
มอเตอร์ครางแต่ไม่หมุน	แรงดันจากอะแดปเตอร์ต่ำเกินไป	เพิ่มแรงดันจนออกตัว แล้วค่อยลดลง
สายพานหยุดเป็นช่วง ๆ	แจ็ค DC หลวม หรือสายพานฟันร่องหลุดร่อง	เสียบแจ็คให้แน่น ตรวจสายพานฟันร่อง
ชิ้นงานตกข้างสายพาน	ชิ้นงานกว้างเกือบเท่าหน้ากว้าง หรือความเร็วสูงไป	ลดความเร็ว หรือเปลี่ยนเป็นรุ่นหน้ากว้าง 14 ซม.
สายพานเป็นรอยหรือแข็ง	ใช้กับของมีคม หรือเช็ดด้วยสารละลาย	ใช้แผ่นรองสำหรับของมีคม เช็ดด้วยน้ำสะอาดเท่านั้น

สรุป

สายพานลำเลียงจิ๋วตั้งโต๊ะใช้ง่าย แต่ถ้าตั้งเครื่องให้ได้ระดับ ต่อไฟตามลำดับ และดูแลผิวสายพานถูกวิธี จะใช้ได้นานและเดินตรงตลอด รุ่นที่ใช้อ้างอิงในบทความนี้เป็นโครงอะลูมิเนียม สายพาน PVC มอเตอร์เกียร์ DC 12V พร้อมอะแดปเตอร์ปรับความเร็ว มีให้เลือก 5 ขนาด ดูรายละเอียดได้ที่ สายพานลำเลียงจิ๋ว ตั้งโต๊ะ 5 ขนาด หรือสอบถามทาง LINE @PYCM